Jak zimować rośliny w donicach? Poradnik krok po kroku

Rośliny w donicach na tarasie zimą

Rośliny w donicach marzną szybciej niż te posadzone w gruncie, ponieważ ich bryła korzeniowa nie korzysta z izolacji dużą masą ziemi. Aby przetrwały zimę, odizoluj donicę od podłoża, zabezpiecz korzenie materiałem przepuszczającym powietrze i podlewaj rośliny zimozielone podczas odwilży.

Dlaczego donica wymaga ochrony?

W gruncie korzenie są otoczone dużą warstwą ziemi, która wolno się wychładza. W donicy podłoża jest mniej, a bryła korzeniowa styka się ze ściankami pojemnika z kilku stron. Zimny wiatr i betonowa lub kamienna posadzka przyspieszają utratę ciepła, szczególnie w małych pojemnikach.

Niebezpieczne są także częste cykle zamarzania i odmarzania. Woda pozostająca w donicy zwiększa objętość po zamarznięciu, może rozsadzać pojemnik i uszkadzać korzenie. Dlatego donica musi mieć drożny odpływ, a jej dno nie powinno stać bezpośrednio na mokrej, zimnej posadzce.

Które rośliny mogą zostać na zewnątrz?

Najpierw sprawdź, czy masz roślinę jednoroczną, wieloletnią mrozoodporną czy gatunek ciepłolubny. Jednoroczne, takie jak surfinie, begonie, lobelie czy większość sezonowych ziół, naturalnie kończą cykl życia przed zimą. Nie ma potrzeby ich zimowania. Pelargonie, cytrusy i oliwki europejskie wymagają natomiast przeniesienia do jasnego, chłodnego pomieszczenia przed nadejściem mrozu.

Przy roślinach wieloletnich znaczenie mają także odmiana, wielkość donicy, siła wiatru i długość ochłodzenia. Ten sam gatunek może bez problemu zimować w gruncie, ale wymagać osłony w pojemniku.

Grupa roślin Przykłady Strategia zimowania
Jednoroczne Surfinia, lobelia, begonia sezonowa Usunąć po zakończeniu sezonu lub przeznaczyć na kompost.
Ciepłolubne Pelargonia, cytrusy, oliwka europejska Przenieść do jasnego, chłodnego pomieszczenia przed przymrozkami.
Wieloletnie mrozoodporne Bukszpan, iglaki, trawy ozdobne, lawenda Zostawić na zewnątrz, ale zabezpieczyć bryłę korzeniową i odpływ.
Wieloletnie wymagające osłony Hortensja ogrodowa, rozmaryn, część różaneczników Ustawić w zaciszu, zaizolować donicę i osłonić części nadziemne w czasie silnego mrozu.

Jak zabezpieczyć donicę krok po kroku?

Najważniejsza jest ochrona bryły korzeniowej. Okrywanie liści bez zaizolowania pojemnika nie rozwiązuje problemu, ponieważ korzenie mogą przemarzć mimo zdrowo wyglądającej części nadziemnej.

  1. Sprawdź odpływ. Usuń z otworów drenażowych liście, ziemię i inne zanieczyszczenia. Donica nie może zatrzymywać wody po deszczu lub odwilży.
  2. Odizoluj dno. Ustaw pojemnik na styropianie, drewnianej desce, podkładkach albo innej warstwie ograniczającej kontakt z zimną posadzką.
  3. Wybierz osłonięte miejsce. Przysuń donicę do ściany budynku, ale nie ustawiaj jej tam, gdzie spływa woda z rynny lub zsuwający się śnieg. Ograniczenie wiatru zmniejsza wysychanie rośliny.
  4. Owiń ścianki pojemnika. Użyj juty, maty słomianej, agrowłókniny albo materiału izolacyjnego przeznaczonego wyłącznie do donicy. Mniejsze pojemniki możesz wstawić do większej skrzynki i wypełnić wolną przestrzeń materiałem izolacyjnym.
  5. Wyściółkuj podłoże. Na powierzchni ziemi rozłóż korę sosnową lub inną przepuszczalną ściółkę. Ograniczy ona przemarzanie i zbyt szybkie wysychanie bryły korzeniowej.
  6. Osłoń część nadziemną dopiero przy silniejszym mrozie. Do pędów i liści użyj zimowej agrowłókniny, najlepiej w formie luźnego kaptura lub parawanu. Nie zawiązuj jej szczelnie przy roślinie.

Nie owijaj pędów ani liści folią. Szczelna folia zatrzymuje wilgoć i podnosi temperaturę w słońcu, co może prowadzić do zaparzenia, gnicia lub uszkodzenia zielonych części. Folia bąbelkowa i styropian mogą służyć do izolowania ścianek donicy, ale nie powinny przykrywać rośliny ani powierzchni ziemi.

Czy podlewać rośliny w donicach zimą?

Tak, lecz rzadko i wyłącznie wtedy, gdy podłoże rozmarznie. Szczególnie rośliny zimozielone, takie jak bukszpan, tuje, iglaki czy różaneczniki, nadal tracą wodę przez liście i igły. Gdy ziemia jest zamarznięta, korzenie nie mogą jej pobrać. Powstaje susza fizjologiczna lub susza zimowa, która często szkodzi bardziej niż sam mróz.

Podczas odwilży sprawdź wilgotność podłoża kilka centymetrów pod powierzchnią. Jeśli jest suche, podlej roślinę oszczędnie w dzień bez mrozu. Nie utrzymuj ziemi stale mokrej, ponieważ nadmiar wody ogranicza dostęp powietrza do korzeni, a po zamarznięciu może uszkodzić zarówno korzenie, jak i donicę.

Przed nadejściem dłuższego ochłodzenia podlej umiarkowanie rośliny zimozielone, ale zawsze upewnij się, że nadmiar wody może odpłynąć. W zabudowanym balkonie lub loggii kontroluj podłoże częściej, ponieważ rośliny nie korzystają tam z opadów.

Jakie materiały nadają się do ochrony?

Wybieraj materiały, które izolują, ale nie zamykają rośliny w szczelnym, wilgotnym opakowaniu. Do zabezpieczania donic i części nadziemnych nadają się:

  • Agrowłóknina zimowa – przepuszcza powietrze i służy do osłaniania pędów, liści oraz ochrony przed wysuszającym wiatrem.
  • Juta i maty słomiane – nadają się do owijania ścianek donic i tworzenia osłon przed wiatrem.
  • Kora sosnowa – sprawdza się jako ściółka na powierzchni podłoża.
  • Biowłóknina z wełny owczej – może izolować bryłę korzeniową i ograniczać wysychanie ziemi.

Nie zakrywaj odpływu i nie dopuszczaj do długotrwałego kontaktu donicy z wodą. Donice z terakoty są szczególnie narażone na pękanie, gdy nasiąknięte podłoże zamarza i odmarza.

Krótka checklista przed pierwszymi przymrozkami

Przed nadejściem mrozu wykonaj następujące czynności:

  • Przenieś rośliny ciepłolubne do jasnego, chłodnego pomieszczenia.
  • Sprawdź drożność odpływu w każdej donicy.
  • Odizoluj pojemniki od betonu, kamienia i innych zimnych powierzchni.
  • Owiń ścianki donic i wyściółkuj powierzchnię ziemi.
  • Ustaw rośliny w miejscu osłoniętym od silnego wiatru.
  • Podlewaj rośliny zimozielone podczas odwilży, gdy podłoże jest rozmarznięte.

Największe szanse na przetrwanie zimy mają rośliny dobrane do warunków, posadzone w donicy z odpływem i zabezpieczone przede wszystkim od strony korzeni. Sama osłona pędów nie zastąpi izolacji pojemnika ani kontroli wilgotności podłoża.

Redakcja naturekodom.pl

Stawiamy na konkret i praktykę. Każdy tekst odpowiada na pytanie, które pojawia się na budowie, przy remoncie albo w ogrodzie: co wybrać, ile to kosztuje, w jakiej kolejności to zrobić i jakich błędów uniknąć. Szczególnie bliskie są nam drewno, oszczędzanie energii i naturalne sposoby pielęgnacji ogrodu.

Wszystkie wpisy tego autora